LUNGATG - CULTURA - DIVERTIMENT

Cuors romontsch

Fundaziun

Vocabularis

Contact

Cordial Beinvegni!

 

Quei che ha priu sia entschatta igl onn 1969 el Benefeci Rumein dils paders benedictins da Mustér, cuntinuau igl onn 1982 ella Casa Caltgera a Laax, sespleiga uonn per la quarta ga a Glion ella Casa da Sentupada, pia ella claustra dallas soras dominicanas: Il Cuors romontsch sursilvan intensiv (CR) dalla Fundaziun Retoromana Pader Flurin Maissen.

La Casa da Sentupada possibilitescha la realisaziun dall’entira vasta purschida dil CR a moda optimala sut in tetg. Ses ulteriurs ferms attributs ein: liug central enteifer la Surselva cun bien access da tuttas varts e tuttina liug da siu persei e ruasseivel, stanzas da scolaziun modernas, aula, combras da pernottaziun, mensa, pusseivladads avon casa da far spassegiadas ella natira, baselgia, halla da sport, curtgins, stanzas da studi, terrassas, caffetaria.

Sper las tschun lecziuns instrucziun per di creescha il CR numerus muments da cuminonza e da conversaziun, sco p.ex. a caschun dil cant romontsch, dil program accumpignont cultural biling dalla sera, dallas tschaveras principalas, dall’excursiun culturala ella regiun, e secapescha era duront las “pausas da caffè” e da recreaziun.

Nus lein plinavon relevar ch’il CR...

  • ei era adattaus per Romontschas e Romontschs (livels 9 e/ni 10)
  • meina in cuors specific per affons da 6 tochen 10 onns
  • plidenta era affons e giuvenils dad 11 onns ed ensi
  • dat la pusseivladad a scolaras e scolars romontschs da sepreparar per examens da recepziun a scolas cuntinuontas
  • ei era ina purschida da perfecziunament per studentas e students da gimnasi, scolas medias, scolas aultas, universitads
  • porscha culla concepziun modulara dil livel 10 ina formaziun linguistica per scolastas e scolasts che instrueschan alla scola romontscha e bilingua en Surselva ed ordeifer
  • porscha in program cultural dalla sera public

Nus selegrein ina ga dapli d’astgar porscher a giuven e vegl cun slontsch cumplein duas jamnas intermediaziun da lungatg e cultura cun bia divertiments en bellezia atmosfera famigliara.

Vies team CUORS ROMONTSCH SURSILVAN INTENSIV

 

Actualitads

Termin CR18

Il Cuors romontsch sursilvan 2018 ha liug naven dils 15 entochen ils 28 da fenadur.

Annunzia ed infos

S’annunziar pil cuors ni retrer dapliras informaziuns.

Annunzia ed infos

Proverbis

“La fom catscha igl uors orda tauna.”

“Gronda fimera, pauca flomma.”

Dapli…

infos e docus

Informaziuns impurtontas pil cuors

DAPLI…

Livels

AFFONS 6-10

Per affons che san aunc buca romontsch sco era per affons che han gia romontsch en scoletta ni en scola. Instrucziun ludica ed adattada alla vegliadetgna. 

LIVEL 1A

Neginas enconuschientschas preliminaras dil lungatg romontsch. Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 1 (G. Menzli), lecziuns 1-5. (progressiun mo­derada). 

LIVEL 1B

Neginas enconuschientschas preliminaras dil lungatg romontsch. Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 1 (G. Menzli), lecziuns 1-5. (pia progressiun accelerada), sco era – sche indicau – ulteriura materia supplementara (p. ex. temps grammaticals supple­mentars, tematicas supplementaras etc.). 

LIVEL 2

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 1 (G. Menzli), lecziuns 6-10.

LIVEL 3

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 1 (G. Menzli), lecziuns 11-15.

LIVEL 4

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 1 (G. Menzli), lecziuns 16-18. Cuors romontsch sursilvan 2 (G. Menzli), lecziuns 1-2.

LIVEL 5

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 2 (G. Menzli), lecziuns 3-7.

LIVEL 6

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 2 (G. Menzli), lecziuns 8-12.

LIVEL 7

Mieds d’instrucziun: Cuors romontsch sursilvan 2 (G. Menzli), lecziuns 13-16.

LIVELS 8-10

Per persunas cun fetg bunas enconuschientschas dil romontsch purschin nus ils livels 8-10. Ils livels 9 e 10 ein era adattai per scadin Romontsch e scadina Romontscha che vul seperfecziunar el lungatg-mumma.

LIVEL 8

Il livel 8 ei in livel da repetiziun. Las partici­pontas ed ils participonts applicheschan la materia tractada els mieds d’instrucziun ‹Cuors romontsch sursilvan 1› (G. Menzli), lecziuns 1-18 e ‹Cuors romontsch sursilvan 2› (G. Menzli), lecziuns 1-16.

LIVEL 9

El center dil livel 9 stat la conversaziun. Pun­tualmein e tenor basegns vegnan temas grammaticals repeti. Plinavon vegn dau peisa ad ina correcta sintaxa e slargiau il scazi da plaids.

Il livel 9 ei era adattaus per scolaras e scolars romontschAs naven dalla 6avla classa primara dalla scola populara ensi per repeter generalmein la materia da romontsch, sco era specialmein per sepreparar per examens da recepziun a scolas cuntinuontas sco la scola mercantila, il gimnasi etc. Mintga scolara e scolar survegn – sche giavischau – ina madretscha ni in padrin duront il cuors.

LIVEL 10

Quei livel ei baghegiaus si en fuorma da moduls (rodund 10 moduls) e vegn formaus da docents hospitonts en fuorma da prelecziuns e seminaris. Roms pusseivels: grammatica, linguistica, derivonza dils plaids, litteratura, historia dil lungatg, sociolinguistica, cultura, art, economia ed ecologia ella regiun, turissem, auters idioms e lungatgs.

Il livel 10 ei era adattaus per Romontschs che s’interesseschan per lungatg e cultura ni era per scolastas e scolasts che vulan seperfecziunar. Schebein il cuors vegn renconuschius decida il presidi da scola dil participont.

SCOLASTAS E SCOLASTS

Las 11 classas dil CR18 vegnan instruidas da scolastas e scolasts cun formaziun linguistica e pedagogica. In dils fatgs che fa il CR specials ei che las persunas d’instrucziun ein presentas dall’alva tochen ch’ei fa ner, cumpriu il program cultural dalla sera.

Ladina Seglias

Domat

Scolasta primara en scolaziun

Viva tes siemis!

Irina Job

Disentis / Mustér

Scolasta secundara phil. I

La veta ei sco ina scatla tschugalatas, ins sa mai tgei che spetg’ins.

RAMON HANSELMANN

Pratval

Scolast secundar phil. I

Gauda il di!

TRUDI CANTIENI

Vella 

Mussadra

Affons ein igl elixier da veta.

FLAVIA RIEDI

Morissen

 Scolasta primara en scolaziun

Tgi che fa adina mo quei ch’el sa gia, resta adina quel ch’el ei.

FRANCESTG FRIBERG

Danis

Scolast secundar phil. I

Mintga di ei specials.

ALINA HENDRY

Disentis / Mustér 

Scolasta primara en scolaziun

Fai sco’l sulegl e tarmetta tes radis che scauldan e glischan els cors dils carstgauns da tard e marvegl.

SVENIA TUOR

Breil / Brigels

Studenta Scola media propedeutica

Musica, mia veta e pissiun.

Thomas Jörg

Dardin

Scolast secundar phil. I

Mintgin ei il fravi da sia fortuna.

Petra Dietrich

Andiast 

Scolasta secundara phil. I

In di senz’in rir ei in di piars.

CONRADIN KLAISS

Glion

Scolast secundar phil. I

Tgi che sa romontsch, sa dapli.

AURELIA FLEPP

Disentis / Mustér 

Scolasta primara

Stai si e saulta!

Video Cuors Romontsch 2017

Il cuors romontsch

La Fundaziun Retoromana Pader Flurin Maissen (FRR) organisescha dapi igl onn 1969 mintg’onn il Cuors romontsch sursilvan intensiv (CR). Quel ha priu sia entschatta a Rumein, midau igl onn 1982 per motivs da plaz a Laax en Casa Caltgera, ed ha liug dapi igl onn 2015 a Glion. Enteifer quels gleiti 50 onns ha il CR fatg in svilup admirabel.

 

Dad 1 sin 11 livels

Deva ei al CR igl onn 1969 in sulet livel, eis el sesviluppaus tochen al di dad oz ad ina purschida dad 11 livels che sedifferenzieschan aschibein en lur grevezia sco era en lur structura.

Ils livels 1 (1A / 1B) tochen 7 han ina progressiun sistematica naven d’entscheviders tochen avanzai (corrispunda als livels internaziunals A1, A2, B1, B2). Il livel 8 sededichescha ad ina repetiziun generala dil tractau als scalems inferiurs. Al livel 9 vegn dau accent principal alla conversaziun ed al slargiament dil scazi da plaids (C1). Il livel 10 cuntegn prelecziuns e seminaris teni preponderontamein da docents hospitonts (C2).

 

Da 20 sin 120 participonts

Era il diember da participontas e participonts ei sesviluppaus cuntinuadamein el decuors dils onns. Dumbrava igl emprem cuors 1969 rodund 20, quel dil 1990 31, quel dil 2000 71, e quel dils 2010 93 persunas, ei il CR dils davos dus onns sepresentaus culla loscha cefra da rodund 120 participonts.

 

Svilup logistic

Il diember da participonts ha fatg in segl d'intragliauter 80 sin varga 110 cu il CR ha giu liug il 2015 per l’emprema ga ella claustra a Glion, la quala possibilitescha da realisar l’entira vasta purschida dil CR a moda optimala sut in tetg. Ils ferms attributs dil niev liug ein specialmein: liug central enteifer la Surselva cun bien access da tuttas varts e tuttina liug da siu persei e ruasseivel, stanzas da scolaziun modernas, aula pil program accumpignont, combras per la pernottaziun, mensa, baselgia, pusseivladads avon casa da far spassegiadas ella natira, ina halla da sport, curtgins, stanzas da studi, differentas terrassas, ina caffetaria.

 

Realisaziun CR18

Il CR18 che sespleiga dils 15 tochen ils 28 da fenadur a Glion ella Casa da Sentupada vegn realisaus en semeglionta fuorma sco ils onns precedents. Las 11 classas dil CR18 vegnan instruidas da scolastas e scolasts cun formaziun linguistica, la lavur da secretariat vegn prestada da Silvana Caviezel dalla fundaziun inplus. La direcziun schai els mauns da Conradin Klaiss (direcziun formaziun) e da Francestg Friberg (direcziun generala).
Sper l’instrucziun dil di vegn purschiu era uonn in vast program accumpignont dalla sera.

Duas dallas novaziuns dil CR ein ina gasetta da reclama sco era ina nova cumparsa egl internet.

 

Nus lein relevar il suandont davart il CR:

  • ei era adattaus per Romontschas e Romontschs
  • meina in cuors specific per affons da 6 tochen 10 onns
  • plidenta era affons e giuvenils dad 11 onns ed ensi (cuors integrativs)
  • dat denter auter la pusseivladad a scolaras e scolars romontschs da sepreparar per examens da recepziun a scolas cuntinuontas
  • ei denter auter ina purschida da perfecziunament per studentas e students da gimnasi, scolas medias, scolas aultas, universitads
  • porscha culla concepziun modulara dil livel 10 ina formaziun linguistica per scolasts che instrueschan alla scola romontscha e bilingua en Surselva ed ordeifer
  • porscha la pusseivladad da schar certificar tenor il Rom Europè Communabel per Lungatgs (RECOL/Gemeinsamer Europäischer Referenzrahmen für Sprachen GER)
  • intermediescha aschibein lungatg sco era cultura
  • promova la convivenza sursilvana, mo era cantunala e naziunala

Ulteriuras informaziuns pli detagliadas ein d’anflar sin questa pagina.

Gasetta “Beinvegni”

Resuns

«Ina stad senza cuors romontsch? Na, quei fuss trest per mei. Jeu s’interesseschel per lungatgs e cultura. Il program variont da questa stad ha danovamein purschiu bia dalla cultura romontscha e l’organisaziun ei stada perfetga.»

Beata Zimmermann
Balgach

«Wir (Mama mit zwei Kindern) wussten nicht, was uns im Romanischkurs erwarten würde. Kurz: Nach diesem Kurs war uns allen klar, nächstes Jahr sind wir wieder dabei! Eine Sprache lieben lernen heisst auch üben und das geht hier bestens mit den kompetenten, engagierten und humorvollen Lehrerinnen und Lehrer mit Herzblut für ihre Muttersprache!»

Birgit Herbster
Oberwil

«Jeu sun stada maridada cun in um grischun da Mustér. Avon 60 onns vevel jeu empriu il romontsch autodidactamein. El cuors hai jeu empriu da duvrar correctamein ils modus cundiziunal e conjunctiv. Mia scolasta ei ina „perla“. Jeu sperel da saver prender part igl onn vegnent al cuors 2018.»

Elisabeth Agosti-Maurer
UsTer / Disla

«I enrolled in the Cuors Romontsch to begin to reacquaint myself (relearn) what had long ago been a native tongue. The two week experience was great, I learned more than I thought and I was able to create more than a few sentences to converse… and understood even more! I have much more work ahead of me, but Cuors Romontsch provided the materials and motivation to do so.»

Giancarlo Malchiodi
Brooklyn

«Für mich ist der cuors romontsch sursilvan ein echtes Ferienvergnügen. Man kann eine Landessprache lernen und lernt gleichzeitig viel über die Region. Nicht nur die Lehrer, auch die Teilnehmer tragen zu diesem Vergnügen bei.»

Ruedi J. Wieser
Cham

«In’ulteriura ga hai jeu frequentau il cuors romontsch sursilvan, che gida buca mo da mantener mias enconuschientschas dil lungatg. Adina puspei survegn jeu novas impressiuns ed informaziuns dil lungatg e da sia cultura. Il program d’uonn dil livel 10 cul focus «Sutselva» fuva ina scuntrada spanegionta cun in auter idiom ed ha aviert il sguard sin in’ulteriura varianta dil lungatg. L’atmosfera amicabla e familiara e la sentupada cun biars carstgauns varionts, han fatg orda quellas duas jamnas puspei in eveniment extraordinari. Ins empren bia da niev en in contuorn emperneivel.»

Ueli Tschamper
Basilea

Veta

In sem

sco sch’el fuss

semnaus en mei.

 

In trutg 
sco sch’el fuss

cavaus en mei.

 

Vi semiar da melli stads

 

In mal

sco sch’el fuss

naschius en mei.

Ina flur

sco sch’ella fluress en mei.

 

Vi semiar da melli stads

 

In siemi

sco sch’ei dess

aunc melli stads.

 

Lein semiar da melli stads

 

 

Text: Tresa Rüthers-Seeli

Text grass: aschuntaus da Astrid Alexandre

Musica: Astrid Alexandre (d’anflar sil novissim disc cumpact “Umbrivas”)

L’artista Astrid Alexandre concertescha mesjamna, ils 18 da fenadur 2018, allas 20.00 a caschun dil program cultural dalla sera dil CR

Certificaziun

Nus purschin la pusseivladad da seschar certificar el lungatg romontsch sursilvan. La certificaziun sereferescha al «rom europè communabel per emprender lungatgs definius dil Cussegl d’Europa» cun ils livels d’examen A1, A2, B1, B2, C1, C2. Quels livels corrispundan alla suandonta applicaziun dil lungatg:

  • A1 ed A2 significheschan in diever elementar dil lungatg
  • B1 ed B2 significheschan in diever autonom dil lungatg
  • C1 ed C2 significheschan in diever cumpetent dil lungatg

Ils differents dievers dil lungatg e dils livels ein declarai pli detagliadamein en in reglament separau.
La certificaziun consista dad ina lavur a scret a dad in examen a bucca. Sin fundament dallas duas parts d’examen vegn redigiu in rapport che cuntegn:

  • ina resumaziun generala davart la lavur a scret sco era davart igl examen a bucca
  • remarcas linguisticas che sebasan sin las duas parts d’examen resumond talas ellas suandontas cumpetenzas: capientscha da text, scriver, capientscha dil lungatg ella conversaziun, discuorer, ortografia.

Nus certifichein era persunas che han buca visitau il Cuors romontsch sursilvan.
Per ulteriur sclariment supplichein nus da contactar la direcziun.

Promoturs Principals

Sponsurs e promoturs

Donaturs

EN collaboraziun Cun

Inserents

Casa da Sentupada

Ilanz / Glion

Terra Magica/Fotograf Peter Dettling

Sedrun / Canada

Drogaria Flepp

Ilanz / Glion

Canzlia Fiduziara Norbert Cavegn

Ilanz / Glion

Expert Surselva

Ilanz / Glion

Hotel e Restaurant Eden

Ilanz / Glion

Immobiglias Casutt

Falera

Open Air Lumnezia

communicaziun.ch

Ilanz / Glion

Casa editura Somedia

Ligia Romontscha

GRAF / Livers

Breil / Brigels

Papetaria e libraria Maggi

Ilanz / Glion